blog burn-outherstel

Hoe herstel je volledig van je burn-out?

Vier lagen van écht duurzaam burn-outherstel

blog burn-outherstel

 

Herken je dit: collega’s die na een burn-out weer aan het werk gaan en na een tijdje toch weer terugvallen? Burn-outherstel blijkt niet altijd blijvend te zijn. Helaas komen er in mijn praktijk regelmatig mensen die via een ander traject hersteld dachten te zijn, maar na verloop van tijd toch weer terugvallen in hun oude patronen. Blijkbaar zijn ze bij hun eerste behandeling van burn-out niet helemaal doorgedrongen tot de kern van de zaak. Ik ben dan ook voor een holistische aanpak, die werkt op vier lagen. Die gaan verder dan mentale bewustwording en praktische handvatten, maar werken ook op de onderliggende gevoelslagen. Door ook deze te verkennen en te ont-spannen wordt burn-outherstel écht duurzaam.

Het belang van voelen

Voor ik de vier lagen van duurzaam burn-outherstel beschrijf, wil ik het belang van het gevoelsaspect extra benadrukken. Bij een burn-out zitten we vaak zo in ons hoofd en in de analyse dat het nauwelijks nog lukt om contact te maken met ons gevoel. Zelfs op het basale niveau van lichamelijk voelen is dat het geval. Voelen wanneer je moe bent of fysieke pijn hebt is voor mensen met chronische stress vaak heel moeilijk. Ze zijn gewend om hun lichaam te negeren; om alsmaar door te gaan. Je kan je voorstellen dat het meer emotioneel voelen van bijvoorbeeld verdriet dan ook heel lastig is. In mijn coachpraktijk doe ik daarom regelmatig oefeningen met mensen om ze te helpen om weer contact te maken met hun gevoel. Samen een korte meditatie doen kan bijvoorbeeld al heel fijn zijn.

Vier lagen

‘Fysiek energieherstel’ is de eerste laag in burn-outcoaching in mijn praktijk. Voldoende ontspanning is nodig om de lichamelijke en mentale energie weer op te bouwen. Mensen moeten weer energie voelen om in het vervolg van het traject aan zichzelf te kunnen werken. De tweede laag noem ik ‘bewustwording van de systemische dynamieken’. Daarbij gaat het om het ontdekken van patronen en overtuigingen die je veelal onbewust hebt opgedaan in het gezin waarin je opgroeide, je systeem van herkomst. Het kan daarbij zelfs gaan over patronen die al generaties terug hun oorsprong hadden en aan jou doorgegeven zijn. We zijn zo gewend om op deze manier te functioneren in een systeem, dat we dat ook in andere systemen – zoals op het werk – doen. Maar mogelijk helpt dit gedrag je in andere situaties niet, en is het juist een van de oorzaken waarom je stress ervaart.

Moed en missie

Een volgende fase is om, wanneer jij je bewust bent geworden van de systemische dynamiek, die oude patronen en gedachten onder ogen te zien en ze te veranderen. Het werkelijk aangaan van die verandering is de derde laag. En daar is moed voor nodig! Zo hebben mensen vaak het idee dat ze hun ouders afvallen als ze toegeven dat er vroeger bepaalde patronen waren die hen nu in de weg zitten. Maar we maken als kind allemaal trauma’s mee, groot of klein, hoe gelukkig je jeugd ook was.  Je ouders zijn ook maar mensen, net als jij. De vierde laag, tenslotte, is het bepalen van je missie in het leven. Ontdekken wat jou gelukkig maakt en wat jij echt belangrijk vindt, helpt je om je werk en dagelijks leven zó in te richten dat je meer voldoening en minder stress ervaart.

Burn-outherstel begint fysiek

Zoals gezegd is de eerste laag van een coachingstraject voor burn-outpreventie of -herstel erop gericht om weer te leren je ontspanning op te zoeken. Er zijn tegenwoordig zoveel prikkels en zoveel zogenaamd belangrijke situaties dat we onszelf daarmee chronische stress kunnen bezorgen. Je activeert dan constant je sympathische zenuwstelsel (je gaspedaal … gaan!) Het lukt dan steeds minder om jezelf te ontspannen met het andere deel van je autonoom zenuwstelsel: je parasympathische zenuwstelsel ofwel je rempedaal, je oplader. Zo pleeg je roofbouw op jezelf. Opnieuw leren ontspannen dus. Maar hoe doe je dat?

Fysiek herstel: zo laad je weer op

Netflixen, scrollen door je social media, teveel tv-kijken, op de bank hangen en ongezond eten (je lijf wil suikers en vetten – snelle energie) zijn manieren om even uit de ratrace te stappen, maar echt opladen doe je er niet van. De prikkels blijven binnenkomen, je blijft moe. Wat helpt dan wel? Plan met discipline activiteiten in die juist je parasympathische zenuwstelsel activeren. Breng jezelf paar een keer per dag naar een lagere hartslag en een rustiger ademhaling op een of meer van deze manieren:

  • Wandelen en andere matig intensieve vormen van bewegen. Na een tijdje kom je automatisch in een rustiger cadans, haal je rustiger adem en worden je stresshormonen afgebroken. Het helpt je om uit je piekergedachten te komen.
  • Luisteren naar fijne muziek. Liefst niet meer dan 60bpm. Zonder dat je daar bewust moeite voor doet, wordt je ademhaling rustiger en vertraagt je hartslag. Een makkelijke manier van ontspannen die bovendien goed is voor je creativiteit en empathisch vermogen omdat het veel hersengebieden met elkaar in verbinding stelt.
  • Mediteren. Als je nooit hebt gemediteerd, voelt dit vaak als ongemakkelijk. Logisch, je bent het niet gewend om stil te zitten en je gedachten rustig de revue te laten passeren. Helemaal niets denken kan niet. Maar je gedachten niet vasthouden en ze voorbij laten gaan, wel. Ik kan je een (korte) meditatie leren die veel van mijn cliënten erg prettig vinden.
  • Lijfzorg. Zoals yoga en massage. Geef extra aandacht geven aan je zintuigen. Dit helpt je uit je hoofd te komen, je hartslag te vertragen en verlaagt de aanmaak van stresshormonen. Van denken naar voelen dus.
  • Ademhalingsoefeningen. De meeste mensen ademen te snel, ook in rust. Zo’n 6 ademhalingen per minuut zijn in rust voldoende. Natuurlijk kun je niet de hele dag door een langzame ademhaling hebben. Oefen het 3 x per dag bewust 3 minuten, zodat je het in stresssituaties makkelijker kan inzetten.

Volgende lagen

Wanneer de lichamelijke energie weer een beetje is opgebouwd, zijn de volgende lagen van burn-outcoaching aan de orde. In mijn volgende blog vertel ik je meer over de lagen twee en drie, die gaan over het systemisch werken. Door je bewust te worden van de patronen vanuit je systeem van herkomst, kan je onderzoeken of dat gedrag je nu nog helpt en hoe je het zou willen veranderen. Je zal zien dat dan ook de dingen die jij echt belangrijk vindt en waarvan je jezelf meer gunt, vanzelf naar boven komen drijven. Zo beland je dan op de vierde laag: het bepalen van jouw missie. En met jouw missie en inzichten helder in beeld, kun je voluit je eigen leven gaan leven.

 

Wil je meer weten over een coachingstraject gericht op burn-outpreventie of burn-outherstel? Neem contact met me op, ik help je graag verder!

 

Burnout voorkomen

Een burn-out voorkomen? Herken jouw signalen en geef jezelf ruimte

Hoe neem jij je eigen ruimte in?

Burnout voorkomen

 

 

 

Een burn-out voorkomen kan door voldoende je eigen ruimte in te nemen. Voor de ene persoon is dat vanzelfsprekender dan voor de ander. Heb jij ook de neiging om jezelf weg te cijferen? Om de behoeften van bijvoorbeeld je kinderen, partner of collega’s voor te laten gaan. Als je van jezelf niet doorhebt dat je dit doet, loop je vanzelf een keer over. Hier lees je hoe je de signalen bij jezelf kan herkennen en wat je kan doen om meer je eigen ruimte in te nemen.

Antennes

Komt het volgende je bekend voor? Je dag begint en je hebt je plannen in beeld als je opstaat. Gedurende de dag komt er van alles tussendoor of heb je alleen al last van het IDEE dat je huisgenoten of collega’s bij je in de buurt zijn en – al is het maar af en toe – je aandacht vragen. Je antennes zijn onbewust op de ander gericht waardoor je aandacht voor jouw eigen wensen vervaagt.

Signalen

Zelf heb ik geleerd te herkennen wat er dan gebeurt in mijn lijf en in mijn hoofd. Ik raak geïrriteerd, voel me opgejaagd en ga sneller handelen. Mijn ademhaling versnelt en ik loop voortdurend te fronsen. Duidelijke signalen dat ik vergeet om mijn eigen ruimte in te nemen. In het verleden zou ik zijn doorgegaan en uiteindelijk chagrijnig en boos zijn uitgevallen naar mijn omgeving. Nu weet ik dat dan het moment daar is om even bewust te relaxen en tijd aan mezelf te besteden.

Herken je dit?

Wanneer je (onbewust) geneigd bent om jezelf geen of te weinig ruimte te geven, herken je jezelf waarschijnlijk in een of meer van de volgende beschrijvingen:

  • Je houdt teveel rekening met anderen en cijfert jezelf weg;
  • Je verliest je focus en concentratie voor je eigen taken en behoeften;
  • Je neemt teveel verantwoordelijkheid op je. Ook die van een ander;
  • Je neemt gevoelens van anderen over (bijvoorbeeld: je lamlendig voelen als je puber op de bank hangt te netflixen, je zorgen maken als je partner stiller is dan jij verwachtte);
  • Je wordt moe omdat je constant je antennes aan hebt staan voor de wensen van je omgeving;
  • Je weet uiteindelijk niet meer wat je zelf wil.

Ga regelmatig bij jezelf na hoe jij je voelt en vraag je dan af of dit gevoel van jou is of van een ander. In het laatste geval heb je altijd de mogelijkheid om je antennes in te klappen als het ten koste gaat van jouw energie. Zo kan je overbelasting en een burn-out voorkomen.

Talent

Overigens heeft het ook voordelen om goed afgestelde antennes te hebben. Je hebt talent voor het opmerken van de sfeer en hoe het met de ander gaat. Leraren kunnen op deze manier bijvoorbeeld prima oog hebben voor elke individuele leerling en zien wat die nodig heeft. Het gaat erom de juiste balans te vinden tussen ruimte geven aan anderen en je eigen plek innemen.

Plekverwarring

Hoe komt het nou dat iemand geneigd is om meer op de behoeften van anderen te letten dan op die van zichzelf? In termen van systemische coaching heeft het te maken met wat ‘plekverwarring’ wordt genoemd. Als kind al heb je aangeleerd om goed aan te voelen hoe de sfeer was en wat de anderen in jouw gezin van herkomst nodig hadden.

Wanneer je vader en moeder bijvoorbeeld veel ruzie hadden, kan jij als kind het gevoel hebben gehad daar tussenin te zitten. Zodra je thuiskwam uit school tastte je razendsnel de sfeer af en stemde je gedrag daarop af. Lief zijn, jezelf onzichtbaar maken: je leerde je eigen behoeften opzij te zetten voor het grotere goed. Elk kind zet gedrag in om zijn ouders gelukkig te maken en zo het gezinssysteem intact te houden.

Burn-out voorkomen: ‘Mij krijg je niet gek’

Zodra je van jezelf herkent dat jij je antennes automatisch aan hebt staan, is de eerste stap naar verandering al gezet. Nu je dit van jezelf weet, kan je er bewust voor kiezen om anders te gaan handelen. Want in je volwassen leven is het niet langer noodzakelijk om anderen te ‘redden’ en zo het systeem intact te houden. Wat kan je bijvoorbeeld anders gaan doen? Zelf ben ik fan van mijn ‘mij krijg je niet gek-plek’. Dat is een plek in huis waar ik me elke dag even terug kan trekken. Creëer voor jezelf ook zo’n plek en ga er minimaal een keer per dag een poosje naar toe.

Geven en nemen

Het gaat om de balans tussen geven en nemen. Neem ook jouw tijd en ruimte in; je hoeft er niet steeds te zijn voor een ander. Ja, het is een cliché, maar je kan pas echt goed voor de ander zorgen als je dat eerst voor jezelf doet. Ook als je niet op je ‘mij krijg je niet gek-plek’ bent, zijn er manieren om bewust je eigen ruimte te nemen. Willen anderen in huis ’s avonds tv kijken, maar jij niet? Komen er ook nog game-geluiden uit een andere kamer? Maar je wilt je niet weer afzonderen? Pak dan een boek of andere hobby erbij en doe oortjes in met voor jou rustgevende muziek. Op die manier kan je er toch bij blijven.

Durven

Vooral in het begin zal het een kwestie van dúrven zijn om meer ruimte voor jezelf in te nemen. Misschien ben je nog bang dat je anderen daarmee tekort doet of dat je egoïstisch bent. Stop dan met denken voor de ander en vergeet even het adagium ‘eerst denken, dan doen’. Draai het om en DOE eerst wat jij wil. BEDENK en VOEL daarna hoe dat voor jou was. En check dan eens hoe dat voor de ander was. Je zal verrast zijn!

Door meer inzicht te krijgen in je eigen patronen en te ontdekken hoe je daar anders mee om kan gaan, maak je meer ruimte voor JOUW geluk. En daar worden je naasten ook gelukkig van. Hoe mooi om daar stappen in te maken. Je bent van harte welkom!

Thuiswerken

De voordelen van thuiswerken voor je timemanagement

Spijbelen zonder schuldgevoel

Timemanagement

Thuiswerken – zoals veel mensen nu moeten doen vanwege de corona-uitbraak – verandert automatisch je dagindeling en timemanagement. Tussen de dingen die moeten gebeuren door, komt er meer plek voor leuke zaken. Voor mij voelt het als een soort spijbelen, maar dan zonder schuldgevoel. Er komt letterlijk meer ruimte in de dag doordat je bijvoorbeeld geen reistijd, lange vergaderingen en even binnen lopende collega’s meer hebt. Je houdt meer tijd over en kan je werkzaamheden flexibeler over de dag verspreiden. Dat geeft automatisch meer ruimte om dingen te doen die misschien niet zo urgent, maar wél belangrijk voor je zijn. En dat geeft voldoening!

Hoe zorg je er nou voor dat die balans in je timemanagement ook na deze corona-tijd blijft?

Wat is écht belangrijk?

Daarvoor is het allereerst belangrijk om je échte prioriteiten helder te hebben. De extra ruimte die het thuisblijven je biedt, geeft de mogelijkheid om te (her)ontdekken wat echt belangrijk voor je is. Weet jij welke hobby’s je hebt? Maak jij weleens een langetermijnplanning? Weet jij wat je wenst voor jezelf over een jaar, over drie maanden, voor deze week? Zodat je in kleine stappen van droom naar werkelijkheid kan gaan? Welke elementen van je werk geven je nou echt voldoening?

Eisenhower matrix

Activiteiten die voor jou écht prioriteit hebben – maar die je in de stress van alledag meestal het eerst laat schieten – vallen binnen het tweede kwadrant van de zogenaamde Eisenhower matrix. Dit is een timemanagement tool die ik vaak aanbied in mijn trainingen “Meer tijd, meer zin”. Deze matrix maakt duidelijk dat we vaak skippen wat echt belangrijk is omdat het niet urgent is. We geven voorrang aan de “waan van de dag” terwijl juist zaken uit het tweede kwadrant waarde hebben en belangrijk zijn.

Eisenhower matrix

Tweede kwadrant: niet urgent, wel belangrijk

In het tweede kwadrant van de Eisenhower matrix vallen activiteiten die niet urgent maar wel belangrijk zijn. Ze hebben te maken met voorbereiding, waarden, missie, planning, relaties en recreatie. In de stress van alledag verliezen we goed timemanagement uit het oog. Tijd maken voor vrienden en familie, sporten, beweging, hobby’s, rustig de tijd nemen voor een goede planning, reflecteren op je dag en vooruitkijken naar wat jij belangrijk vindt om te doen, schiet er meestal bij in. We voelen ons maar al te vaak geleefd omdat we ons laten leiden door de mensen en situaties om ons heen. We laten onze prioriteiten té vaak varen voor afleiding of paniekvoetbal.

Gelukgevers

Toch loont het wel degelijk om meer tijd in te ruimen voor je echte prioriteiten in het leven en je werk. Activiteiten binnen kwadrant twee geven namelijk geluk. Een simpel voorbeeld: goed plannen leidt ertoe dat je minder stress hebt, omdat minder zaken in het eerste kwadrant (= belangrijk én urgent) komen. Stel dat je in je planning opneemt wanneer je een toets gaat nakijken. Dat voorkomt dat het een last-minuteklus wordt die je bijna vergeten was. Minder stress dus.

Kwadranten een, drie en vier leveren ons directe activatie op in de vorm van adrenaline (kick) of dopamine (beloningshormoon). Maar daarmee kunnen ze ook een bron zijn van chronische stress. Het enige kwadrant dat ons helpt écht op te laden en te ontspannen is het tweede kwadrant. Dit kwadrant levert je geen directe hormonale beloning op, maar geeft je meer duurzaam geluk. Leef zoveel mogelijk in dit kwadrant, leef jouw leven!

Timemanagement na corona

En straks dan, als het leven weer zijn ‘normale’ volle vaart neemt? Als je niet meer thuis zit en onverwachte klussen, om hulp vragende collega’s, vergaderingen en praatjes bij de koffieautomaat weer om je aandacht vragen? Hoe voorkom je dan dat je aan het einde van je dag naar je to-dolijst kijkt en denkt: “Het was weer prut; ik heb weer veel minder gedaan dan ik echt wilde.”? En dat je ’s avonds maar half je aandacht kan hebben bij wat er om je heen gebeurt, omdat die hele lijst met taken nog steeds door je hoofd spookt?

Gebruik deze extra thuiszit-tijd om te ontdekken wat jou stimuleert om de dingen te blijven doen die je voldoening geven. Zelf heb ik bijvoorbeeld ontdekt dat niet alleen minder reistijd en meer flexibiliteit mij helpen om dagelijks tijd te maken voor een sportieve workout, maar ook het feit dat ik het samen met mijn dochter doe. Dus ga ik nu met haar afspreken om ook in de toekomst elke ochtend samen een korte workout te blijven doen voor we de deur uitgaan.

Spijbeltips

Als straks alles weer normaal is, mag je dus vaker blijven ‘spijbelen’ zonder schuldgevoel: meer tijd maken voor wat minder urgent maar wel belangrijk voor je is. Tot slot nog twee tips om dat blijvend te integreren in jouw timemanagement:

  1. maak er een gewoonte van én zet het in je planning
  2. organiseer de omstandigheden of hulpbronnen die je nodig hebt om het vol te houden.

Een prachtig voorbeeld vind ik een student die ik een poos geleden coachte. Hij vertelde me onlangs dat hij na al die tijd nog steeds de gewoonte heeft om een halte eerder uit te stappen en vanaf dat punt naar school te lopen. Zo pakt hij altijd nog een momentje rust voordat hij weer een drukke schooldag ingaat. Geweldig toch?

Ik hoop dat het jou ook gaat lukken om blijvend meer rust en voldoening te ervaren. Kan je nog een extra steuntje in de rug gebruiken? Neem dan vrijblijvend contact  op om te ontdekken wat ik voor je kan doen.

 

hoe vind je een goede coach

Hoe vind je een goede coach?

Iedereen kan zich toch coach noemen?

hoe vind je een goede coach

“En wat maakt jou dan een goede coach?” Nog niemand heeft me die vraag gesteld, terwijl dat best had gekund. In de krant duikt het onderwerp met regelmaat op. Krantenkoppen als “zorgen om de kwaliteit van de stresscoach” tot het feit dat het aantal coaches in de afgelopen twintig jaar is vertienvoudigd. Ze brengen je misschien aan het twijfelen. En dat begrijp ik.

Het beroep van coach is niet beschermd en dat maakt dat je een weloverwegen beslissing wil maken voor je de – vaak hoge – drempel van de coach overstapt. Want het is niet niks: je kwetsbaar opstellen, je probleem echt willen aanpakken, daadwerkelijk een aspect van je leven willen veranderen. Dat doe je niet bij de eerste de beste coach.

Hoe weet je dan wat een goede coach is? Zeker als de nood hoog voelt voor je, heb je geen energie om daar uitgebreid onderzoek naar te doen. Deze tien simpele kenmerken kunnen je helpen. Hieronder verwijs ik steeds naar de coach met “hij”, lees daar gerust ook “zij” voor.

Een goede coach is opgeleid en getraind

Een coach kan je altijd vertellen welke opleidingen hij heeft gedaan op het gebied van coaching. Op de site van een coach is meestal een  “over mij” sectie te vinden waarin je niet alleen een idee krijgt over de specialisatie van je coach, maar zie je ook – via Linkedin of op de pagina zelf – hoe een coach is opgeleid en hoe hij zich blijft ontwikkelen en trainen. Meer daarover onderaan deze blog.

Weten welke papieren je coach op zak heeft, kan een handige hulp zijn in je selectie: voor de een is wandelcoaching een middel bij uitstek, voor de ander is dat bijvoorbeeld het werken met familie-opstellingen of aan burn-outherstel. Naast specialisaties is de basis natuurlijk essentieel: een algemene coachopleiding zit in het stapeltje van de certificaten.

Biedt een coach een gratis kennismakingsgesprek, dan voel je snel genoeg aan hoe goed een coach de juiste vaardigheden beheerst. En bijna net zo belangrijk: is er een klik en voelt het gesprek goed? Als jij je als cliënt vertrouwd en veilig voelt, dan pas is het mogelijk om te leren en te groeien. Ook de ervaringen of recensies op de site, zoals hier, helpen jou in je keuze en oordeel.

Een goede coach heeft een plan

Kom je bij een coach, dan wil je als cliënt het gevoel hebben dat je in goede handen bent. Je krijgt vragen die anderen je waarschijnlijk nog niet hadden gesteld. Waarop jij uiteindelijk antwoorden geeft waarvan je niet wist dat je die al in je had. Een goede coach heeft diverse opleidingen gevolgd om je kundig je stappen te laten zetten. Hij stelt geen standaard vragen, maar laat jou jezelf verrassen en legt verbanden.

De diepte in

Een coach kijkt niet naar het oppervlakkige plaatje (“goh, op welke manier kun je meer pauzes nemen op je werk?”), maar kijkt naar jou als hele mens (“hoe komt het dat je het lastig vindt om pauzes te nemen, waar komt dat vandaan en welke gedachten/gevoelens komen dan bij je op?”). Lekker zweverig voorbeeld natuurlijk, maar wel duidelijk.

Je coach maakt gebruik van verschillende methodieken om jou inzichten te geven. Hij kan bij voorbeeld positief coachen, maar provoceert en confronteert ook waar nodig. Zie het als een koffertje waaruit hij pakt wat op dat moment past; de koffer is altijd bij de hand.

Een goede coach heeft geen plan

En ja, het omgekeerde is ook waar. Je coach weet niet wat hij doet. Laat ik een voorbeeld geven uit mijn eigen praktijk: bij de start van elk gesprek heb ik als coach geen idee waar we aan het eind van onze sessie op uit zullen komen. Natuurlijk, ik heb mijn verslag van de vorige keer en dat roept bij mij altijd weer nieuwe vragen op die ik gebruik ik in mijn voorbereiding. Grofweg de helft van die vragen komen mogelijk aan bod, maar de andere helft blijkt op dat moment niet van belang. Dan sla ik met de cliënt een ander pad in, dat vooraf misschien niet eens op mijn plattegrond stond.

Jij bepaalt de route

En zo moet het ook zijn. Want we lopen niet mijn pad, we lopen jouw pad. Jij weet waar we naartoe moeten en ik volg, samen onderzoeken we de juiste route.

Nog een voorbeeld: aan het einde van een eerste gesprek nam de cliënt zich voor in elk geval weer te gaan vissen. Iemand die mij een beetje kent, zal meteen weten dat ik dat nooit verzonnen zou hebben. Ik denk nooit aan vissen, en ben er eigenlijk zelfs tegen. Zielig voor die beestjes. Maar, hé, het is niet mijn pad.

Een goede coach kun je voor de volle 100% vertrouwen

Een goede coach moet jouw volledige vertrouwen kunnen hebben en houdt zich dan ook aan de ethische code. Wat je deelt is immers heel persoonlijk. Een coach zal het in het eerste gesprek zeker benoemen: dat wat binnen de muren van de praktijk of welke locatie dan ook besproken wordt blijft daar.

Jij hebt de regie

Ook als een cliënt het geen probleem vindt dat anderen weten wat er speelt, dan nog is het nooit aan een coach om informatie te delen. Niet met een partner, ouder, een ander familielid of een leidinggevende. En nooit: dus ook niet nadat een traject is afgerond of tien jaar later. De cliënt heeft hierin altijd zelf de regie.

Een goede coach is lui

Jawel, heel lui! Die zin vind ik nog altijd heerlijk om te zeggen in het kennismakingsgesprek met een cliënt. Juist omdat ik het in het dagelijkse leven best een uitdaging vind om lui te zijn en niks te doen. Iets dat veel cliënten overigens herkennen, maar dat terzijde.

Jij bent aan het werk

Hoe is een goede coach dan lui? Hij laat het stellen van doelen aan jou als cliënt over, en laat je die liefst ook nog helemaal zelf verwoorden. Hij praat veel minder dan de cliënt. Die laatste is juist aan het werk. De coach laat gerust een stilte vallen en wacht nog wat langer. Dan komen vaak juist de mooiste antwoorden.

Een coach bedenkt niet alvast zijn volgende vraag terwijl jij als cliënt nog bezig bent een antwoord te formuleren. De coach vult niet in, maar wacht rustig af: in het antwoord dat jij geeft ligt vaak zijn volgende vraag verborgen. Zo rijgt de kralenketting zichzelf.

Een goede coach vraagt zich steeds af of hij nog wel een goede coach isUit het vorige punt zou je kunnen afleiden dat de coach relaxed in zijn stoel hangt terwijl zijn cliënt ploetert. Dat beeld klopt natuurlijk niet helemaal. Een coach luistert wel degelijk heel aandachtig, legt verbanden en kijkt naar de hele mens die voor hem zit. Ook mimiek, lichaamshouding en toon worden gezien en gebruikt om de cliënt verder te helpen. Op die manier is de coach wel degelijk druk bezig. Constant verbindt hij zijn kennis en kunde aan wat jij als cliënt aangeeft en laat zien.

Nobody’s perfect

Maar een coach mag – naar mijn mening – nooit het idee hebben dat het dik in orde is zolang hij op deze manier “druk bezig” is. Hoe ik dat voor mezelf zie? Ik kijk na elk gesprek ook kritisch naar mezelf. Want ik ben ook maar een mens en niemand is perfect: waar had ik het anders kunnen doen? Is er iets blijven liggen in de vragen? Ben ik zuiver geweest in de communicatie? En heb ik diezelfde zuiverheid ook gesignaleerd bij de ander?

Coaches maken dan ook regelmatig gebruik van intervisie: zonder personen te benoemen, bespreken we situaties en laten ons kritisch bevragen. Niemand hoeft het alleen te doen. Ook een coach kan zich steeds verbeteren door hulp te vragen.

Een goede coach is het tegenovergestelde van een Rinus MichelsRinus Michels? Een voetbaltrainer, misschien wel de beste, in mijn blog – wat doet hij hier?

Elke zaterdag sta ik langs de lijn en hoor coaches aanwijzingen roepen. De spelers op het veld volgen ze op en laten het spel op die manier beter verlopen. Met een goede sportcoach en getrainde spelers wel te verstaan. Natuurlijk is het leven ook een spel en zou een coach net zo goed aanwijzingen kunnen geven aan een cliënt. Het mooie is alleen: als er iets is in coaching dat niet werkt, dan zijn dat tips.

Als ik als coach een tip geef, dan is dat er namelijk een die voor mezelf zou werken, in eenzelfde situatie. Maar de cliënt heeft misschien iets heel anders nodig. Mijn tip zou voor hem of haar helemaal niet effectief zijn.

Je wil geen tips (echt niet!)

En – ik geef het eerlijk toe – heel af en toe gebeurt het toch even. Geef ik een tip. Beroepsdeformatie van de docent die ik was in mijn vorige leven. En vrijwel altijd zie ik het gezicht van de cliënt op blanco gaan. En haal ik hem uit zijn eigen gedachtegang. Het verschil met sport? Het leven is niet voluit te leven met een setje standaard regels. Buiten de lijnen gebeurt het onverwachte en daar heeft iedereen op zijn eigen manier mee om te gaan.

Waar we wel aanwijzingen mee mogen geven, is wanneer we informatie delen waar het past. Zoals bij psycho-educatie in het kader van burn-outpreventie of wetmatigheden die spelen in systemisch werk.

Een goede coach vraagt door, checkt en vraagt doorEen coach heeft misschien een vragenlijst om bijvoorbeeld inzicht te krijgen in stress- of burn-outklachten, of heeft een aantal standaard vragen om zijn cliënt en zijn leven te leren kennen. Maar na die eerste kennismaking is LSD een standaard medicijn (nee, niet de drug): je coach luistert, vat vaak samen om de structuur te bewaken. En om te checken of we de cliënt goed begrepen hebben en niets invullen in onze eigen “kleur”. En daarna vragen wij, coaches, door. Veel meer dan een partner of vriendin zou doen.

We zijn niet zo aardig

We zijn ook lang niet zo aardig als die vriendin: we beamen niet hoe erg iets is, of hoe verschrikkelijk je omgeving wel is. Maar we halen je steeds weer terug naar jezelf: wat kan je zelf doen, waar heb je zelf invloed op? Een situatie of een ander kun je niet veranderen, maar dat kan je zelf wel.

Hoewel het trouwens heel mooi en helpend kan zijn om die ander, je partner bijvoorbeeld, eens wel mee te nemen naar een sessie in een traject gericht op burn-outherstel.

Een goede coach leeft zich niet teveel inAl heb je de meest narcistische partner die er is. Of heb je een jeugd achter de rug die je niemand toewenst. En heb je een leidinggevende die het woord “baas” een autoritair sausje heeft gegeven dat te bitter smaakt om te verteren. Al drijven je kinderen je tot wanhoop.

Hoe erg het ook is, een coach huilt niet jouw tranen, huilt niet mee met de wolven in het bos. Dat betekent niet dat je coach afstandelijk is. Het wil ook niet zeggen dat een coach je probleem kleiner maakt dan het is, maar wel dat hij kijkt naar waar het om gaat: jou.

Focus op jou

Jij blijft daarmee de aandacht krijgen. Een goede coach leeft dus niet teveel met je mee, maar laat je de situaties van meerdere kanten bekijken. Dat betekent soms ook confronteren en provoceren. Hoe dan ook blijft het accent op jou: wat kun jij met deze situatie, en wat heb jij hierin te doen? Wat heb jij hierin te leren?

Een goede coach groeit

Als cliënt leer je veel in een traject en heb je daar duurzaam profijt van. Je leert jezelf beter kennen, beter omgaan met situaties, anders omgaan met patronen en je houdt overtuigingen tegen het licht. Je wordt een nieuwe versie van jezelf.

Maar ook een goede coach blijft leren. Een coach zou geen coach zijn als het niet zijn visie was dat we ons leven lang blijven leren en groeien. Hij daagt je daar steeds toe uit. Van je coach mag je hetzelfde verwachten. Voor mezelf geldt dat in elk geval: omdat ik mezelf steeds wil blijven verbeteren en ontwikkelen. Zodat ik steeds weer terug kan kijken en blij kan zijn met elke nieuwe stap en elk beetje groei. In mijn werk als coach én in mijn dagelijkse leven. En dat is precies wat mijn missie is voor jou als cliënt!

Ten slotte

Tien is een mooi rond getal, daar hou ik wel van! De lijst is ongetwijfeld nog uit te breiden met een punt dat voor jou nog niet goed genoeg uit de verf gekomen is. Laat me weten wat jij nog mist en wat jij van deze lijst vindt; ik ben benieuwd en leer graag van je!

We leggen allemaal onze eigen accenten en zijn allemaal anders. En zo hebben we ook niet allemaal baat bij dezelfde coach. Je hebt dus helemaal gelijk dat je je coach niet zo maar kiest en je kritisch opstelt. Niet iedereen past bij jou (of bij mij;). De meeste coaches bieden daarom een gratis kennismakingsgesprek aan met een reden: stel ons alle vragen die de punten hierboven in je oproepen!

En ben je toevallig op zoek naar een coach die gespecialiseerd is in stress en burn-out, in slaapproblemen en/of een onderwijscoach? Kom mij gerust eens je vragen stellen, je bent welkom!

Student en stress?

Aftellen tot de vakantie? Zo haal jij de eindstreep beter!

5 tips om beter te slapen

Workshop Timemanagement: meer tijd, meer zin

Help, ik beken!

Zin in je agenda?